Yeh vaqt kya hai
yeh kyā hai āḳhir ki jo musalsal guzar rahā hai
yeh jab na guzrā thā
tab kahāñ thā
kahīñ to hogā
guzar gayā hai
to ab kahāñ hai
kahīñ to hogā
kahāñ se aayā kidhar gayā hai
yeh kab se kab tak kā silsila hai
yeh vaqt kyā hai
yeh vāqiye
hādse
tasādum
har ek ġham
aur har ik masarrat
har ik aziyyat
har ek lazzat
har ik tabassum
har ek aañsū
har ek naġhma
har ek ḳhushbū
vo zaḳhm kā dard ho
ki vo lams kā ho jaadū
ḳhud apnī āvāz ho ki māhaul kī sadā.eñ
yeh zehn meñ bantī aur bigaḌtī huī fazā.eñ
vo fikr meñ aa.e zalzale hoñ ki dil kī halchal
tamām ehsās
saare jazbe
yeh jaise patte haiñ
bahte paanī kī sat.h par
jaise tairte haiñ
abhī yahāñ haiñ
abhī vahāñ haiñ
aur ab haiñ ojhal
dikhā.ī detā nahīñ hai lekin
yeh kuchh to hai
jo ki bah rahā hai
yeh kaisā dariyā hai
kin pahāḌoñ se aa rahā hai
yeh kis samundar ko jā rahā hai
yeh vaqt kyā hai
kabhī kabhī maiñ yeh sochtā huuñ
ki chaltī gaaḌī se peḌ dekho
to aisā lagtā hai
dūsrī samt jā rahe haiñ
magar haqīqat meñ
peḌ apnī jagah khaḌe haiñ
to kyā yeh mumkin hai
saarī sadiyāñ
qatār-andar-qatār apnī jagah khaḌī hoñ
yeh vaqt sākit ho
aur ham hī guzar rahe hoñ
is ek lamhe meñ
saare lamhe
tamām sadiyāñ chhupī huī hoñ
na koī ā.inda
na guzishta
jo ho chukā hai
woh ho rahā hai
jo hone vaalā hai
ho rahā hai
maiñ sochtā huuñ
ki kyā ye mumkin hai
sach yeh ho
ki safar meñ ham haiñ
guzarte ham haiñ
jise samajhte haiñ ham
guzartā hai
vo thamā hai
guzartā hai yā thamā huā hai
ikaa.ī hai yā baTā huā hai
hai munjamid
yā pighal rahā hai
kise ḳhabar hai
kise patā hai
yeh vaqt kyā hai
yeh kā.enāt-e-azīm
lagtā hai
apnī azmat se
aaj bhī mutma.in nahīñ hai
ki lamha lamha
vasī.a-tar aur vasī.a-tar hotī jā rahī hai
yeh apnī bāñheñ pasārtī hai
yeh kahkashāoñ kī uñgliyoñ se
naye ḳhalāoñ ko chhū rahī hai
agar yeh sach hai
to har tasavvur kī had se bāhar
magar kahīñ par
yaqīnan aisā koī ḳhalā hai
ki jis ko
in kahkashāoñ kī uñgliyoñ ne
ab tak chhuā nahīñ hai
ḳhalā
jahāñ kuchh huā nahīñ hai
ḳhalā
ki jis ne kisī se bhī ''kun'' sunā nahīñ hai
jahāñ abhī tak ḳhudā nahīñ hai
vahāñ
koī vaqt bhī na hogā
yeh kā.enāt-e-azīm
ik din
chhuegī
is an-chhue ḳhalā ko
aur apne saare vajūd se
jab pukāregī
''kun''
to vaqt ko bhī janam milegā
agar janam hai to maut bhī hai
maiñ sochtā huuñ
ye sach nahīñ hai
ki vaqt kī koī ibtidā hai na intihā hai
ye Dor lambī bahut hai
lekin
kahīñ to is Dor kā sirā hai
abhī yeh insāñ ulajh rahā hai
ki vaqt ke is qafas meñ
paidā huā
yahīñ vo palā-baḌhā hai
magar use ilm ho gayā hai
ki vaqt ke is qafas se bāhar bhī ik fazā hai
to sochtā hai
vo pūchhtā hai
yeh vaqt kyā hai
JAVED AKHTAR
കാലം എന്നാലെന്താണ്?
നിരന്തരം നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇത് ശരിക്കും എന്താണ്?
കടന്നു പോകുന്നതിന് മുമ്പ്
ഇതെവിടെയായിരുന്നു?
എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണമല്ലോ
കടന്നു പോയെങ്കിൽ
ഇപ്പോഴതെവിടെയാണ്?
എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടാവണമല്ലോ
എവിടെ നിന്ന് വന്നു, എവിടേക്ക് പോയി?
എപ്പോൾ തൊട്ട് എപ്പോൾ വരെയാണ് ഈ സംഗതി?
കാലം എന്നാലെന്താണ്?
ഈ സംഭവങ്ങൾ
ദുരന്തങ്ങൾ
കലഹങ്ങൾ
ഓരോ ദു:ഖവും
ഓരോ സന്തോഷവും
ഓരോ പ്രയാസവും
ഓരോ രുചിയും
ഓരോ ചിരിയും
ഓരോ അശ്രുകണവും
ഓരോ പാട്ടും
ഓരോ സുഗന്ധവും
അത് മുറിവിൻ്റെ വേദനയാവട്ടെ
അല്ലെങ്കിൽ സ്പർശനത്തിൻ്റെ മായാജാലം
സ്വന്തം ശബ്ദമോ അതോ സാഹചര്യത്തിൻ്റെ വിളിയോ ആവട്ടെ
മനസ്സിൽത്തന്നെ ഉണ്ടാവുകയും തകരുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ഭാവങ്ങൾ
മനസ്സിനെ മഥിച്ച ഭൂകമ്പങ്ങളാണോ അതോ ഹൃദയവിക്ഷോഭങ്ങളോ
എത്രയെത്ര അനുഭവങ്ങൾ
എത്ര വികാരങ്ങൾ
ഇലകളെപ്പോലെയാണിവ
ഒഴുകുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ നിരപ്പിൽ
നീന്തുന്നതു പോലെ
ചിലപ്പോൾ ഇവിടെ
ചിലപ്പോൾ അവിടെ
ഇതാ ഇപ്പോൾ അപ്രത്യക്ഷവുമായി
കാണപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും
എന്തോ ഒന്നുണ്ട്,
ഒഴുകുന്നുണ്ടല്ലോ
ഇതെങ്ങനെയുള്ള പുഴയാണ്?
ഏത് പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടതാണ്?
ഏത് സമുദ്രത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്?
കാലം എന്നാലെന്താണ്?
ഇടക്ക് ഞാനാലോചിക്കാറുണ്ട്,
ഓടുന്ന വണ്ടിയിൽ നിന്ന് മരത്തെ നോക്കിയാൽത്തോന്നും,
അത് എതിർ ദിശയിലേക്കാണ് പോകുന്നതെന്ന്
പക്ഷേ സത്യത്തിൽ
മരം സ്വന്തം സ്ഥാനത്ത് തന്നെ നിൽക്കുകയാണ്
അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ
ഈ നൂറ്റാണ്ടുകൾ
നിരനിരയായി സ്വന്തം സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുകയാണെന്ന് വരുമോ!
സമയം നിശ്ചലമാണ്,
ചലിക്കുന്നത് നാം മാത്രമാണെന്നും!
ഈ ഒരു നിമിഷത്തിൽ
എല്ലാ നിമിഷങ്ങളും
മുഴുവൻ നൂറ്റാണ്ടുകളും ഒളിച്ചിരിക്കുകയാവുമോ
ഭൂതകാലമില്ല
ഭാവിയില്ല
നടന്നുകഴിഞ്ഞത്, ഇപ്പോൾ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്!
നടക്കാനിരിക്കുന്നത്, ഇപ്പോൾ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്!
ഞാനാലോചിക്കുകയാണ്,
ഇനി ഇങ്ങനെയാവുമോ:
സത്യത്തിൽ
നമ്മളാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്
നമ്മളാണ് കടന്നുപോകുന്നത്
കടന്നുപോകുന്നുവെന്ന് നാം വിചാരിക്കുന്നവ
അവിടെത്തന്നെ നിൽക്കുകയാണ്
കടന്നുപോകുകയാണോ അതോ അവിടെത്തന്നെ നിൽക്കുകയോ
ഒരുമിച്ചാണോ അതോ വേർപിരിഞ്ഞോ
ഉറച്ചതാണോ അതോ ഉരുകിയതോ
ആർക്കറിയാം
ഈ കാലമെന്നാലെന്താണ്?
ഈ മഹാപ്രപഞ്ചം ഇന്നും
തൻ്റെ വലിപ്പത്തിൽ
തൃപ്തനല്ലെന്ന് തോന്നുന്നു
നിമിഷം പ്രതി വിസ്തൃതമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണല്ലോ
ഇത് സ്വന്തം കരങ്ങൾ വിടർത്തി,
ആകാശഗംഗയാം വിരലുകളാൽ
പുതിയ ഇടങ്ങളെ തൊടുന്നു
ഇത് സത്യമാണെങ്കിൽ,
എല്ലാ ഭാവനകൾക്കുമപ്പുറമെങ്കിലും,
എവിടെയെങ്കിലും ഉറപ്പായും അങ്ങനെയൊരിടമുണ്ടാകും,
പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ വിരലുകൾ തൊടാത്തതായി
ഒന്നും തന്നെ സംഭവിക്കാത്ത ഒരിടം
ആരിൽ നിന്നും 'ഉണ്ടാവുക' എന്ന് കേൾക്കാത്ത ഒരിടം
ഇതുവരെ ഈശ്വരൻ ഇല്ലാത്ത ഒരിടം
അവിടെ കാലമെന്നതും ഉണ്ടാവില്ല
ഈ മഹാപ്രപഞ്ചം ഒരിക്കൽ
ആരും തൊടാത്ത അവിടവും തൊടും
എന്നിട്ട് സ്വന്തം സ്വത്വം മുഴുവനുമെടുത്ത്
'ഉണ്ടാവുക' എന്ന് പറയുമ്പോൾ
അവിടെ കാലവും ജനിക്കും
ജനനമുള്ളിടത്ത് മരണവുമുണ്ട്
ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു,
കാലത്തിന് ആദിയും അന്തവുമില്ലെന്നത്
സത്യമല്ലെന്ന്
ഈ പാശം വളരെ നീണ്ടതു തന്നെയാണ്
എങ്കിലും എവിടെയെങ്കിലും ഇതിനൊരറ്റമുണ്ടാവും
മനുഷ്യൻ ഇതിനെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുകയാണ്
കാലത്തിൻ്റെ ഈ തടവറയിലാണല്ലോ
മനുഷ്യൻ ജനിച്ചതും വളർന്നതും
പക്ഷേ മനുഷ്യന് അറിവുണ്ടായിരിക്കുന്നു,
കാലത്തിൻ്റെ ഈ തടവറക്ക് പുറത്തും ഒരു ഇടമുണ്ടെന്ന്!
അതുകൊണ്ടവൻ ചിന്തിക്കുന്നു,
ചോദിക്കുന്നു
ഈ കാലമെന്നാൽ എന്താണ്!
പരിഭാഷ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ
https://youtu.be/3xmg1I2u7Rc
