Zara mausam to badla hai

ജാവേദ് അഖ്തറിൻ്റെ ദീർഘമായ വരികളുള്ള (behar-e-taweel) ഒരു ഗസൽ. ഇതൊന്നും പക്ഷേ ഒരു നീളമല്ല കേട്ടോ! ഒറ്റ വരിക്ക് തന്നെ ഒരു പേജ് നീളമുള്ള ഗസലൊക്കെയുണ്ട്!

Zarā mausam to badlā hai magar peḌoñ kī shāḳhoñ par na.e pattoñ ke aane meñ abhī kuchh din lageñge

Bahut se zard chehroñ par ġhubār-e-ġham hai kam be-shak par un ko muskurāne meñ abhī kuchh din lageñge

Kabhī ham ko yaqīñ thā zo.am thā duniyā hamārī jo muḳhālif hai to ho jaa.e magar tum mehrbāñ ho

Hameñ ye baat vaise yaad to ab kyā hai lekin haañ ise yaksar bhulāne meñ abhī kuchh din lageñge

Jahāñ itne masā.ib hoñ jahāñ itnī pareshānī kisī kā bevafā honā hai koī sāneha kyā 

Bahut ma.aqūl hai ye baat lekin is haqīqat tak dil-e-nādāñ ko laane meñ abhī kuchh din lageñge

Koī TuuTe hue shīshe liye afsurda-o-maġhmūm kab tak yuuñ guzāre be-talab be-ārzū din 

To in ḳhvāboñ kī kircheñ ham ne palkoñ se jhaTak diiñ par na.e armāñ sajāne meñ abhī kuchh din lageñge

Tavahhum kī siyah shab ko kiran se chaak kar ke āgahī har ek āñgan meñ nayā sūraj utāre 

Magar afsos ye sach hai vo shab thī aur ye suraj hai ye sab ko maan jaane meñ abhī kuchh din lageñge

Purānī manziloñ kā shauq to kis ko hai baaqī ab na.ī haiñ manzileñ haiñ sab ke dil meñ jin ke armāñ 

Banā lenā na.ī manzil na thā mushkil magar ai dil na.e raste banāne meñ abhī kuchh din lageñge

Añdhere Dhal ga.e raushan hue manzar zamīñ jaagī falak jaagā to jaise jaag uTThī zindagānī 

Magar kuchh yād-e-māzī oḌh ke so.e hue logoñ ko lagtā hai jagāne meñ abhī kuchh din lageñge

Javed Akhtar

ഋതു മാറിയിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ വൃക്ഷശാഖികളിൽ പുതിയ ഇലകൾ വരാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

വളരെ വിളർത്ത ആ മുഖങ്ങളിൽ സങ്കടമേഘങ്ങൾ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, സംശയമില്ല, പക്ഷേ പുഞ്ചിരിക്കാൻ അവർക്ക് ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

ഒരിക്കൽ എനിക്കുറപ്പുണ്ടായിരുന്നു ലോകം അഹങ്കാരിയാണ്, അതെൻ്റെ ശത്രുവാണെങ്കിൽ ആവട്ടെ, പക്ഷേ നീ ദയാലുവാണല്ലോ

എനിക്കിക്കാര്യം അങ്ങനെ ഓർമ്മയൊന്നുമില്ല, പക്ഷേ അത് മൊത്തമായങ്ങ് മറന്ന് കളയാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

ഇവിടെ ഇത്രയും ദുരന്തങ്ങളും പ്രയാസങ്ങളും ഉള്ളപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും വഞ്ചകനാവുക എന്നത് ഒരു വലിയ ദുരന്തമാണോ

വളരെ യുക്തിഭദ്രമാണിക്കാര്യം, പക്ഷേ ഈ സത്യം നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയത്തിന് ബോധ്യപ്പെടാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

തകർന്ന ചഷകവുമായി എത്രനാളിങ്ങനെ നിരാശനും ദുഖി:തനുമായി ആഗ്രഹങ്ങളും അന്വേഷണങ്ങളുമില്ലാതെ കഴിച്ചുകൂട്ടും

അതിനാൽ ഈ സ്വപ്നങ്ങളുടെ തുണ്ടുകൾ ഞാൻ കൺപീലികളിൽ നിന്ന് കുടഞ്ഞു കളഞ്ഞു, പക്ഷേ പുതിയ അഭിലാഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

അന്ധവിശ്വാസത്തിൻ്റെ ഇരുണ്ട രാത്രിയെ കിരണങ്ങളാൽ കീറിമുറിച്ച് വിജ്ഞാനം ഓരോ വീട്ടിലും പുതിയ സൂര്യനാവട്ടെ
പക്ഷേ കഷ്ടമെന്ന് പറയട്ടെ, സത്യത്തിൽ അത് രാത്രിയായിരുന്നുവെന്നും ഇത് സൂര്യനാണെന്നും എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

പഴയ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ആർക്കാണിനി താൽപര്യമുള്ളത്, ഇപ്പോൾ പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് എല്ലാവരുടേയും ഹൃദയങ്ങളിൽ

പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നത് പ്രയാസകരമായിരുന്നില്ല ഹൃദയമേ, പുതിയ വഴികളുണ്ടാക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും

രാവസ്തമിച്ചു, വെളിച്ചം പരന്നു, ഭൂമിയും ആകാശവുമുണർന്നു, ജീവിതം ഉണർന്നുവെന്നതു പോലെ

പക്ഷേ, പഴയ ഓർമ്മകൾ പുതച്ചുറങ്ങുന്ന ചിലരെ ഉണർത്താൻ ഇനിയും കുറച്ചു  ദിവസങ്ങളെടുക്കും

പരിഭാഷ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ

https://youtu.be/2YRu8t2rQyA

Yeh baaten jhoothi

 കവി ഇബ്നെ ഇൻശയുടെ നർമ്മം കലർന്ന ഒരു നസ്മ്!

ye bāteñ jhūTī bāteñ haiñ ye logoñ ne phailā.ī haiñ 

tum 'inshā'-jī kā naam na lo kyā 'inshā'-jī saudā.ī haiñ 

haiñ lākhoñ rog zamāne meñ kyuuñ ishq hai rusvā be-chārā 

haiñ aur bhī vaj.heñ vahshat kī insān ko rakhtīñ dukhiyārā 

haañ be-kal be-kal rahtā hai ho piit meñ jis ne jī haarā 

par shaam se le kar sub.h talak yuuñ kaun phiregā āvāra 

ye baat ajiib sunāte ho vo duniyā se be-ās hue 

ik naam sunā aur ġhash khāyā ik zikr pe aap udaas hue 

vo ilm meñ aflātūn sune vo sher meñ tulsīdās hue 

vo tiis baras ke hote haiñ vo B-A M.A paas hue 

gar ishq kiyā hai tab kyā hai kyuuñ shaad nahīñ ābād nahīñ 

jo jaan liye bin Tal na sake ye aisī bhī uftād nahīñ 

ye baat to tum bhī mānoge vo 'qais' nahīñ farhād nahīñ 

kyā hijr kā daarū mushkil hai kyā vasl ke nusḳhe yaad nahīñ 

vo laḌkī achchhī laḌkī hai tum naam na lo ham jaan ga.e 

vo jis ke lambe gesū haiñ pahchān ga.e pahchān ga.e 

haañ saath hamāre 'inshā' bhī is ghar meñ the mehmān ga.e 

par us se to kuchh baat na kī anjān rahe anjān ga.e 

jo ham se kaho ham karte haiñ kyā 'inshā' ko samjhānā hai 

us laḌkī se bhī kah leñge go ab kuchh aur zamānā hai 

yā chhoḌeñ yā takmīl kareñ ye ishq hai yā afsānā hai 

ye kaisā gorakh-dhandā hai ye kaisā tānā-bānā hai 

Ibn-e-lnsha/ Ghulam Ali, Abida Parveen

വെറും നുണകളാണ്, ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു പരത്തുന്ന ഈ കാര്യങ്ങൾ

നിങ്ങൾ ഇൻശയുടെ പേര് പറയരുത്, ഇൻശ എന്താ ഭ്രാന്തനാണോ?

എത്രയോ രോഗങ്ങളുണ്ട് ലോകത്ത്, പാവം പ്രണയത്തിന് മാത്രമെന്തേ ഈ ദുഷ്പേര്?

മനുഷ്യനെ വിഭ്രാന്തിയിലാക്കുന്ന, ദു:ഖിതനാക്കുന്ന വേറെയും കാരണങ്ങളുണ്ടല്ലോ!

ശരിയാണ്, പ്രണയത്തിൽ കുരുങ്ങിയവൻ അസ്വസ്ഥനായിരിക്കും

പക്ഷേ, രാത്രി മുഴുവൻ ആരാണിങ്ങനെ അലഞ്ഞുനടക്കുക?

അവൻ പറയുന്ന കാര്യം വിചിത്രമായിരിക്കുന്നല്ലോ, ഈ ലോകത്തിൽ അവന് പ്രതീക്ഷയില്ലെന്ന്!

ഒരു പേര് കേട്ടപ്പോഴേക്കും ബോധമറ്റു, ഒരു ഓർമ വന്നപ്പഴേ ദു:ഖിതനായി

അവൻ അറിവിൽ പ്ലേറ്റോ ആയി, കവിതയിൽ തുളസീദാസും!

മുപ്പത് വയസ്സായി അവന്, BA, MA എല്ലാം പാസായി

പ്രണയിച്ചു പോയെന്ന് വെച്ച് സന്തോഷവും സമാധാനവുമില്ലാത്തതെന്ത്?

ജീവനെടുക്കാതെ അടങ്ങില്ല എന്നവണ്ണമുള്ള അപകടമൊന്നുമല്ലല്ലോ

ഇക്കാര്യം നീയും സമ്മതിക്കുമല്ലോ അവൻ 'കൈസോ' 'ഫർഹാദോ' അല്ലെന്ന്

എന്താ വേർപാടിൻ്റെ ചികിത്സ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയതാണോ, അതോ സമാഗമത്തിൻ്റെ കുറിപ്പടി ഓർമ്മയില്ലെന്നോ

ആ പെൺകുട്ടി ഒരു നല്ല കുട്ടിയാണ്, പേര് പറയേണ്ട, എനിക്ക് മനസ്സിലായി

ആ നീണ്ട മുടിയുള്ള പെൺകുട്ടിയല്ലേ, ശരിക്കും മനസ്സിലായി!

ശരിയാണ്, ഇൻശായും ഞങ്ങളുടെ കൂടെ ഈ വീട്ടിൽ അതിഥിയായിരുന്നു

പക്ഷേ, അവളോട് സംസാരിച്ചതൊന്നുമില്ല, അപരിചിതനായിത്തന്നെ ഇരുന്നു

എന്നോട് പറയുന്നത് ഞാൻ ചെയ്യുന്നുണ്ട്, ഇൻശായെ ബോധ്യപ്പെടുത്താനെന്താണുള്ളത്

ആ പെൺകുട്ടിയോടും പറയാം, ഇപ്പോൾ വേറൊരു കാലമാണെങ്കിലും

ഒന്നുകിൽ ഉപേക്ഷിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവനാക്കണം, ഇത് പ്രണയമാണോ അതോ കഥയോ!

ഇതെന്തൊരു വഞ്ചനാപരമായ ഇടപാടാണ്, എന്തൊരു കെട്ടിക്കുടുക്കാണ്!

പരിഭാഷ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ

സൂചനകൾ: 

1. കൈസ് - ലൈലാമജ്നു എന്ന പ്രണയകഥയിലെ നായകൻ

2. ഫർഹാദ് - ഷിറീൻ-ഫർഹാദ് എന്ന പ്രണയകഥയിലെ നായകൻ

https://youtu.be/fEj6dc4DYiY

https://youtu.be/qKcJyyCXiy

Teri surat nigahon me

 Aye abr-e-karam, tham tham ke baras

itna na baras ke woh aa na sake

Woh aa jaaye to jam ke baras

itna baras ke woh jaa na sake

terī sūrat nigāhoñ meñ phirtī rahe ishq terā satā.e to maiñ kyā karūñ 

koī itnā to aa kar batā de mujhe jab tirī yaad aa.e to maiñ kyā karūñ 

maiñ ne ḳhāk-e-nasheman ko bose diye aur ye kah ke bhī dil ko samjhā liyā 

āshiyāna banānā mirā kaam thā koī bijlī girā.e to maiñ kyā karūñ 

maiñ ne māñgī thī ye masjidoñ meñ duā maiñ jise chāhtā huuñ vo mujh ko mile 

jo mirā farz thā maiñ ne puurā kiyā ab ḳhudā hī na chāhe to maiñ kyā karūñ 

shauq piine kā mujh ko ziyāda na thā tark-e-tauba kā koī irāda na thā 

maiñ sharābī nahīñ mujh ko tohmat na do vo nazar se pilā.e to maiñ kyā karūñ 

husn aur ishq donoñ meñ tafrīq hai par inhīñ donoñ pe merā īmān hai 

gar ḳhudā ruuTh jaa.e to sajde karūñ aur sanam ruuTh jaa.e to maiñ kyā karūñ 

chashm-e-sāqī se piine ko maiñ jo gayā pārsā.ī kā merī bharam khul gayā 

ban rahā hai jahāñ meñ tamāshā mirā hosh mujh ko na aa.e to maiñ kyā karūñ

Tabish Kanpuri/ Munni Begum

മഴ മേഘങ്ങളേ മെല്ലെപ്പെയ്യൂ,

അവൾക്ക് വരാനാവാത്ത വിധം പെയ്യരുതേ

അവൾ വന്നാലോ തിമിർത്തു പെയ്യൂ,

തിരിച്ച് പോകാൻ കഴിയാത്തവണ്ണം

നിൻ്റെ മുഖം കണ്ണുകളിൽ അലയുന്നു, നിൻ്റെ പ്രണയം അലട്ടുമ്പോൾ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

ആരെങ്കിലും ഒന്നെനിക്ക് പറഞ്ഞു തന്നെങ്കിൽ, നിൻ്റെ ഓർമ്മ വരുമ്പോൾ ഞാനെന്തു ചെയ്യണമെന്ന്!

ഞാൻ കിളിക്കൂടിൻ്റെ ചാരത്തിന് ചുംബനം നൽകി, ഹൃദയത്തെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി:

കൂടുണ്ടാക്കലെന്റെ ജോലിയായിരുന്നു, ആരെങ്കിലും ഇടിവെട്ടേൽപ്പിച്ചാൽ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

ഞാൻ പള്ളികളിൽ പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നു, ഞാനാഗ്രഹിക്കുന്നയാളെ എനിക്ക് കിട്ടാൻ

എൻ്റെ കടമ ഞാൻ നിറവേറ്റി, ദൈവം തന്നെ അങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

എനിക്ക് മദ്യപിക്കാൻ വലിയ ആഗ്രഹമൊന്നുമില്ലായിരുന്നു, അങ്ങനെ പശ്ചാത്തപിക്കാൻ ഉദ്ദേശവുമില്ലായിരുന്നു

ഞാൻ മദ്യപാനിയല്ല, എന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്, അവൾ കണ്ണിനാൽ കുടിപ്പിച്ചാൽ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

സൗന്ദര്യവും പ്രണയവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്, പക്ഷേ ഇതു രണ്ടിലുമാണെനിക്ക് വിശ്വാസം

ദൈവം പിണങ്ങിയാൽ സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിക്കാം, പക്ഷേ പ്രണയിതാവ് പിണങ്ങിയാൽ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

മധു പകരുന്നവളുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് കുടിക്കാൻ ഞാൻ പോയതോടെ, എൻ്റെ വിശുദ്ധിയിലുള്ള വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെട്ടു

ലോകത്ത് ഞാൻ പരിഹസിക്കപ്പെടുകയാണ്, എനിക്ക് ബോധമേ വന്നില്ലെങ്കിൽ ഞാനെന്തു ചെയ്യാൻ!

വിവ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ

Karun na yaad

 karūñ na yaad magar kis tarah bhulā.ūñ use 

ġhazal bahāna karūñ aur gungunā.ūñ use 

vo ḳhaar ḳhaar hai shāḳh-e-gulāb kī mānind 

maiñ zaḳhm zaḳhm huuñ phir bhī gale lagā.ūñ use 

ye log tazkire karte haiñ apne logoñ ke 

maiñ kaise baat karūñ ab kahāñ se lā.ūñ use 

magar vo zūd-farāmosh zūd-ranj bhī hai 

ki ruuTh jaa.e agar yaad kuchh dilā.ūñ use 

vahī jo daulat-e-dil hai vahī jo rāhat-e-jāñ 

tumhārī baat pe ai nāseho gañvā.ūñ use 

jo ham-safar sar-e-manzil bichhaḌ rahā hai 'farāz' 

ajab nahīñ hai agar yaad bhī na aa.uuñ use

Ahmed Faraz/ Ghulam Ali, Asha Bhosle

ഓർക്കാതിരിക്കാം, പക്ഷേ അവളെ മറക്കുന്നതെങ്ങനെ

ഒരു ഗസലെന്ന വ്യാജേന പാടാം അവളെ

അവളിൽ നിറയെ മുള്ളുകളാണ്, പനിനീർക്കൊമ്പെന്ന പോലെ

എൻ്റെ മേലാകെ മുറിവുകളാണെങ്കിലും ആലിംഗനം ചെയ്യുകയാണവളെ

ആളുകളെല്ലാം സ്വന്തക്കാരെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു

ഞാനെങ്ങനെ പറയാൻ, സ്വന്തക്കാരായി എനിക്കാരാണുള്ളത്

പക്ഷേ അവൾ മറവിക്കാരിയും ക്ഷിപ്രകോപിയുമല്ലേ

എന്തെങ്കിലും ഓർമിപ്പിച്ചാൽ പിണങ്ങിയെങ്കിലോ

ഹൃദയത്തിൻ്റെ സമ്പത്തായ, ജീവന് തണലായ അവൾ

ഉപദേശികളേ, നിങ്ങളുടെ വാക്ക് കേട്ട് അവളെ നഷ്ടപ്പെടുത്താനോ!

ലക്ഷ്യത്തിലെത്തും മുമ്പ് പിരിഞ്ഞ് പോകുകയാണല്ലോ ആ സഹയാത്രിക 'ഫരാസ്'

അവൾക്കെന്നെ ഓർമ്മ പോലുമില്ലെങ്കിലും അത്ഭുതമില്ല

പരിഭാഷ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ

https://youtu.be/lgYlnoTizCs

https://youtu.be/0B--beSJ8MQ