Kitaben

kitābeñ jhāñktī haiñ band almārī ke shīshoñ se
baḌī hasrat se taktī haiñ
mahīnoñ ab mulāqāteñ nahīñ hotīñ
jo shāmeñ un kī sohbat meñ kaTā kartī thīñ, ab aksar
guzar jaatī haiñ computer ke pardoñ par

baḌī bechain rahtī haiñ kitābeñ
unheñ ab niind meñ chalne kī aadat ho ga.ī hai
baḌī hasrat se taktī haiñ

jo qadreñ vo sunātī thiiñ
ki jin ke cell kabhī marte nahīñ the
vo qadreñ ab nazar aatī nahīñ ghar meñ

jo rishte vo sunātī thiiñ
vo saare udhḌe udhḌe haiñ

koī safha palaTtā huuñ to ik siskī nikaltī hai
ka.ī lafzoñ ke ma.anī gir paḌe haiñ
binā pattoñ ke sūkhe TunD lagte haiñ vo sab alfāz
jin par ab koī ma.anī nahīñ ugte

bahut sī istelāheñ haiñ
jo miTTī ke sakoroñ kī tarah bikhrī paḌī haiñ
gilāsoñ ne unheñ matrūk kar Daalā

zabāñ par zā.iqa aatā thā jo safhe palaTne kā
ab uñglī click karne se bas ik
jhapkī guzartī hai
bahut kuchh tah-ba-tah khultā chalā jaatā hai parde par

kitāboñ se jo zaatī rābta thā kaT gayā hai
kabhī siine pe rakh ke leT jaate the
kabhī godī meñ lete the
kabhī ghuTnoñ ko apne rehl kī sūrat banā kar
niim sajde meñ paḌhā karte the chhūte the jabīñ se

vo saarā ilm to miltā rahegā ā.inda bhī
magar vo jo kitāboñ meñ milā karte the sūkhe phuul aur mahke hue ruq.e
kitābeñ māñgne girne uThāne ke bahāne rishte bante the
un kā kyā hogā
vo shāyad ab nahīñ hoñge

Gulzar

പുസ്തകങ്ങൾ എത്തിനോക്കുന്നു, അടഞ്ഞ അലമാരയുടെ ചില്ലിലൂടെ
വലിയ ആഗ്രഹത്തോടെയാണ് നോക്കുന്നത്, മാസങ്ങളായി തമ്മിൽ സംസാരിച്ചിട്ട്!
അവരുടെ കൂടെ ചിലവഴിച്ചിരുന്ന സായാഹ്നങ്ങൾ, ഇപ്പോഴിപ്പോൾ
കംപ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിലാണല്ലോ കഴിഞ്ഞുപോകുന്നത്

വളരെ അസ്വസ്ഥരായിരിക്കയാണ് പുസ്തകങ്ങൾ
ഇപ്പോൾ ഉറക്കത്തിൽ നടക്കുന്ന ശീലം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു അവർക്ക്
നോക്കുകയാണവർ, വലിയ ആഗ്രഹത്തോടെ

അവർ പറഞ്ഞ് തന്നിരുന്ന മൂല്യങ്ങൾ,
ഒരിക്കലും മരിക്കില്ലെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നവ,
ആ മൂല്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വീട്ടിൽ കാണുന്നേയില്ല

അവർ പറഞ്ഞ് തന്നിരുന്ന ബന്ധങ്ങൾ,
അവ മുഴുവനും കെട്ടഴിഞ്ഞു പോയി

താളുകൾ മറിക്കുമ്പോൾ ഒരു കരച്ചിലുയരുന്നു
പല വാക്കുകളുടേയും അർത്ഥം കൊഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു
ഇലകൊഴിഞ്ഞ ഉണങ്ങിയ ശാഖകൾ പോലെ തോന്നുന്നു ആ വാക്കുകളെല്ലാം
അതിൽ ഇനി അർത്ഥമൊന്നും കിളിർക്കുകയില്ല.

ഒരുപാട് പദാവലികളുണ്ട്,
മൺപാത്രങ്ങളെപ്പോലെ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു
സ്ഫടികപ്പാത്രങ്ങൾ അവയെ കാലഹരണപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു

നാവിൽ താളുകൾ മറിക്കുന്നതിൻ്റെ രുചിയുണർന്നിരുന്നിടത്ത്,
ഇപ്പോൾ (കംപ്യൂട്ടർ മൗസിൽ) വിരലമർത്തുമ്പോൾ
കണ്ണിമ വെട്ടുന്നതു പോലെയേയുള്ളൂ,
ഒരു പാട് കാര്യങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി തുറന്ന് വരുന്നു സ്ക്രീനിൽ

പുസ്തകങ്ങളുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ആത്മബന്ധം മുറിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു
ചിലപ്പോൾ നെഞ്ചിലടക്കിക്കിടന്നിരുന്നു,
ചിലപ്പോൾ മടിയിലും
ചിലപ്പോൾ കാൽമുട്ടുകളെ പുസ്തകത്തട്ടാക്കി,
പാതി നമസ്കരിക്കുന്ന രീതിയിൽ വായിക്കുമായിരുന്നു, നെറ്റിയാൽ തൊട്ട്

ആ ജ്ഞാനം മുഴുവനും ഇനിയും ലഭിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും
പക്ഷേ, പുസ്തകങ്ങളിൽ കണ്ടുകിട്ടിയിരുന്ന ഉണങ്ങിയ പൂക്കളും സുഗന്ധവാഹിയായ സന്ദേശങ്ങളുമോ?
പുസ്തകങ്ങൾ ചോദിച്ചുവാങ്ങുകയും വീഴുകയും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നാട്യത്തിൽ പ്രണയബന്ധങ്ങൾ തളിർക്കാറുണ്ടായിരുന്നു
അവയുടെ ഗതിയെന്താവും?
അവ ഒരുപക്ഷേ ഇനിയുണ്ടാവുകയേയില്ല......!

പരിഭാഷ: ഷാജി ആലുങ്ങൽ