കോളേജ് കാലത്ത്, തലത് അസീസ് എന്ന ഗായകൻ്റേതെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഞാൻ ആദ്യമായി കേട്ടത് ഈ ഗസലായിരുന്നു, അതിപ്രശസ്തമായ സിനിമാഗാനങ്ങളടക്കം അദ്ദേഹത്തിൻ്റേതായി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും! ആദ്യത്തെ രണ്ട് stanza കളിൽ ഓരോന്നും ഈ ഗസലിൻ്റെ രണ്ട് തരം ആലാപനത്തിൻ്റെ മുഖവുരയായി പാടിയിട്ടുള്ളതാണ്. കറുത്ത ഹാസ്യമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഗസലിൻ്റെ ആദ്യ വരികൾക്ക് (itna to hua) തലത് നൽകുന്ന ഭാവം വിഷാദത്തിനപ്പുറം ഈ വരികൾക്ക് ചേരുന്ന ഒരു നിസംഗതയാണ്! രണ്ട് രീതിയിലുള്ള ആലാപനവും കേട്ടിരിക്കേണ്ടതാണ്!
ഗുൽസാർ സംവിധാനം ചെയ്തതിൽ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട സിനിമയാണ് ഇജാസത്. പ്രമേയം കൊണ്ട് കാലത്തിന് മുമ്പേ നടന്ന ചിത്രം. നസീറുദ്ദീൻ ഷാ, രേഖ, പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നതു പോലെത്തന്നെ മായയായി വന്ന അനുരാധ പട്ടേൽ എല്ലാവരും കൂടി പ്രണയത്തിൻ്റെ വേറിട്ട ഒരനുഭവമാക്കുന്നു ഈ സിനിമ. എൻ്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഗുൽസാർ / ആർ ഡി ബർമൻ ഗാനമാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ മേരാ കുഛ് സാമാൻ! ഈ വരികൾ കണ്ടപ്പോൾ, ഇനി നിങ്ങൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിൻ്റെ തലക്കെട്ട് കൊണ്ടുവന്ന് ഈണമിടാൻ പറയുമല്ലോ എന്നായിരുന്നുവത്രേ ബർമൻദായുടെ തമാശയായുള്ള പ്രതികരണം. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഒട്ടും സംഗീതാത്മകമല്ലാത്ത വരികൾ കണ്ടാവണം അദ്ദേഹം അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്. കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ആശാ ഭോസ്ലേ വരികൾ വെറുതെ മൂളി നോക്കുന്നത് കേട്ട് ബർമൻ ദാ പാട്ടിൻ്റെ സംഗീത സാധ്യതകൾ പുനരാലോചിച്ചുവെന്നാണ് കഥ. പിന്നീട് ആശാ ഭോസ്ലേയുടെ ശബ്ദത്തിൻ്റെ അസാധ്യസാധ്യതകളെല്ലാം പുറത്തുവരും വിധം ഗംഭീരമായി അതിന് ഈണമിടുകയും ചെയ്തു! മായ മഹേന്ദറിനെഴുതി വെച്ച കവിതയാണ് ഈ ഗാനം. കൂടെയുള്ളപ്പോഴുള്ള മനോഹര നിമിഷങ്ങളെ ഓരോന്നായി ഓർത്തെടുക്കുകയാണ് മായ. നമ്മുടെ നഷ്ടപ്രണയത്തിൻ്റെ അവശേഷിച്ച അടയാളങ്ങളെല്ലാം തനിക്ക് തിരിച്ചു തന്നേക്കൂ എന്നാണ് പ്രണയിനി പറയുന്നത്. ''പ്രണയമില്ലാതെയായ നാൾ സകലതും തിരികെയേൽപ്പിച്ചു പിൻമടങ്ങുന്നു ഞാൻ'' എന്ന് റഫീഖ് അഹമദിൻ്റെ ഒരു കവിതയിലുമുണ്ട്!
Mera kuch saamaan tumhare paas pada hai
Savan ke kuchh bheege bheege din rakhe hain
Aur mere ik khat main lipti raat padi hai
Woh raat bhujaa do, mera woh saamaan lauta do
Patjhad hai kuch ... hai na?
O! patjhad main kuch pathon ke girne ki aahat
Kaanon main ek baar pahan ke laut aayi thee
Patjhad ki woh shaakh abhi tak kaanp rahi hai
Woh shakh gira do, mera woh saamaan lauta do
Ek akeli chhatri men jab aadhe aadhe bheeg rahe the
Aadhe sookhe aadhe geele, sookha to main le aayi thee
Geela man shayad bistar ke paas pada ho
Woh bhijwa do, mera woh saamaan lauta do
Ek sou sola chand ki raatein ek tumhare kandhe ka til
Geeli mehendi ki khushbu, jhoot mooth ke shikwe kuch
Jhooth mooth ke wade bhi sab yaad kara do
Sab bhijwa do, mera woh saamaan lauta do
Ek ijazat de do bas, jab isko dafnaungi
Main bhi wahin so jaungi
'Ijaazat'
Asha Bhosle
Gulzar / R D Burman
എൻ്റെ ചില സാധനങ്ങൾ നിൻ്റെയടുക്കൽ ഇരിപ്പുണ്ടല്ലോ
മഴക്കാലത്തിൻ്റെ ചില നനഞ്ഞ ദിനങ്ങൾ,
പിന്നെ എൻ്റെ ഒരു കത്തിൽ പുരണ്ട രാത്രിയും
ആ രാത്രി കെടുത്തിക്കളയൂ, എന്റെ ആ സാധനങ്ങൾ തിരിച്ചു തരൂ
ശരത്കാലമായിരുന്നു അത്, അല്ലേ?
ശരത്കാലത്ത് ഇലകൾ കൊഴിയുന്ന ശബ്ദം കാതിലണിഞ്ഞന്ന് ഞാൻ മടങ്ങിപ്പോന്നിരുന്നു
ശരത്കാലത്തെ ആ ചില്ല ഇപ്പോഴും വിറച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നുവല്ലോ
ആ ചില്ല കൊഴിച്ചു കളയൂ, എൻ്റെ ആ സാധനങ്ങൾ തിരികെത്തരൂ
ഒറ്റക്കുടക്ക് കീഴെ നാം പാതിപ്പാതി നനഞ്ഞ നേരം
പാതി നനഞ്ഞും പാതി നനയാതെയും..... നനയാത്തിടം ഞാൻ കൊണ്ടുപോന്നിരുന്നു
നനഞ്ഞ ഹൃദയം ചിലപ്പോൾ ആ കട്ടിലിനരികിലുണ്ടാവും
അതു കൊടുത്തയക്കൂ, എൻ്റെ ആ സാധനങ്ങൾ മടക്കിത്തരൂ
നൂറ്റിപ്പതിനാറ് പൗർണമി രാത്രികൾ, നിൻ്റെ തോളിലെ ആ മറുകും!
നനഞ്ഞ മൈലാഞ്ചിയുടെ സുഗന്ധം, ചില കള്ളപ്പരിഭവങ്ങൾ,
ചില കള്ള വാഗ്ദാനങ്ങളും, എല്ലാം ഓർമ്മിച്ചെടുക്കൂ
എല്ലാം കൊടുത്തയക്കൂ, എൻ്റെ സാധനങ്ങളെല്ലാം തിരിച്ചു തരൂ
ഒരു സമ്മതം മാത്രം തരൂ,
ഇവയെല്ലാം കുഴിച്ചുമൂടിക്കഴിയുമ്പോൾ,
ഞാനും അവിടെത്തന്നെ ഉറങ്ങിക്കോട്ടേ!
Magar kuchh yād-e-māzī oḌh ke so.e hue logoñ ko lagtā hai jagāne meñ abhī kuchh din lageñge
Javed Akhtar
ഋതു മാറിയിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ വൃക്ഷശാഖികളിൽ പുതിയ ഇലകൾ വരാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
വളരെ വിളർത്ത ആ മുഖങ്ങളിൽ സങ്കടമേഘങ്ങൾ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, സംശയമില്ല, പക്ഷേ പുഞ്ചിരിക്കാൻ അവർക്ക് ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
ഒരിക്കൽ എനിക്കുറപ്പുണ്ടായിരുന്നു ലോകം അഹങ്കാരിയാണ്, അതെൻ്റെ ശത്രുവാണെങ്കിൽ ആവട്ടെ, പക്ഷേ നീ ദയാലുവാണല്ലോ
എനിക്കിക്കാര്യം അങ്ങനെ ഓർമ്മയൊന്നുമില്ല, പക്ഷേ അത് മൊത്തമായങ്ങ് മറന്ന് കളയാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
ഇവിടെ ഇത്രയും ദുരന്തങ്ങളും പ്രയാസങ്ങളും ഉള്ളപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും വഞ്ചകനാവുക എന്നത് ഒരു വലിയ ദുരന്തമാണോ
വളരെ യുക്തിഭദ്രമാണിക്കാര്യം, പക്ഷേ ഈ സത്യം നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയത്തിന് ബോധ്യപ്പെടാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
തകർന്ന ചഷകവുമായി എത്രനാളിങ്ങനെ നിരാശനും ദുഖി:തനുമായി ആഗ്രഹങ്ങളും അന്വേഷണങ്ങളുമില്ലാതെ കഴിച്ചുകൂട്ടും
അതിനാൽ ഈ സ്വപ്നങ്ങളുടെ തുണ്ടുകൾ ഞാൻ കൺപീലികളിൽ നിന്ന് കുടഞ്ഞു കളഞ്ഞു, പക്ഷേ പുതിയ അഭിലാഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
അന്ധവിശ്വാസത്തിൻ്റെ ഇരുണ്ട രാത്രിയെ കിരണങ്ങളാൽ കീറിമുറിച്ച് വിജ്ഞാനം ഓരോ വീട്ടിലും പുതിയ സൂര്യനാവട്ടെ
പക്ഷേ കഷ്ടമെന്ന് പറയട്ടെ, സത്യത്തിൽ അത് രാത്രിയായിരുന്നുവെന്നും ഇത് സൂര്യനാണെന്നും എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
പഴയ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ആർക്കാണിനി താൽപര്യമുള്ളത്, ഇപ്പോൾ പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് എല്ലാവരുടേയും ഹൃദയങ്ങളിൽ
പുതിയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നത് പ്രയാസകരമായിരുന്നില്ല ഹൃദയമേ, പുതിയ വഴികളുണ്ടാക്കാൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
രാവസ്തമിച്ചു, വെളിച്ചം പരന്നു, ഭൂമിയും ആകാശവുമുണർന്നു, ജീവിതം ഉണർന്നുവെന്നതു പോലെ
പക്ഷേ, പഴയ ഓർമ്മകൾ പുതച്ചുറങ്ങുന്ന ചിലരെ ഉണർത്താൻ ഇനിയും കുറച്ചു ദിവസങ്ങളെടുക്കും
